Η σχέση ασθενούς-γιατρού είναι μια ιδιαίτερα πολύπλοκη σχέση και ειδικά στο χώρο της ψυχιατρικής έχουν γραφτεί τόμοι και τόμοι βιβλίων για τη ρημάδα τη "θεραπευτική σχέση" και το πως την υποστηρίζεις. Ειδικά στον τομέα των εθισμών υπάρχουν συχνά στιγμές που δε ξέρεις πως να αντιδράσεις, καθώς οι ασθενείς έχουν αρκετά δομικά ελλείμματα στην προσωπικότητα τους κατά την αναπτυξιακή προσέγγιση ή ψάχνουν ακόμη το βυζί της μαμάς τους, κατά μία πιο ακραία ψυχαναλυτική άποψη, με αποτέλεσμα η συμπεριφορά τους να είναι απρόβλεπτη. Παρακάτω ασχολούμαι με την πιο αστεία πλευρά του θέματος και περιγράφω μερικές αστείες στιγμές που έχω ζήσει στη σύντομη καριέρα μου.
1) Ο Ρώσος αδερφός
Οι Ρώσοι είναι από μόνοι τους περίεργη κατηγορία ασθενών. Είναι οι πιο βαρείς αλκοολικοί, πίνουν συνήθως 2 λίτρα βότκα, δε μιλάνε πολύ γερμανικά, κάνουν παρέα μόνο μεταξύ τους αλλά δε γουστάρονται και πολύ, το γιατρό τον εκτιμούν και το φοβούνται ταυτόχρονα, δε καταλαβαίνουν και πολύ τη δημοκρατία των γερμανών αλλά δε γουστάρουν και να τους επιβάλλεις τι θα κάνουν και δεν έχει νόημα γιατί το παίρνουν προσωπικά. 1 στους 2 την κοπανάει από το νοσοκομείο για να πάει να πιει πριν προλάβεις να τους δώσεις εξιτήριο.
Ο Ρώσος αδερφός ήταν ένας τύπος στα 50 που τον έφερε η γυναίκα του με το ζόρι να κάνει αποτοξίνωση. Από τη μία καταλάβαινε ότι πίνει πολύ και ήθελε να σώσει το γάμο του και την οικογένεια του, από την άλλη δε γούσταρε να μείνει στο νοσοκομείο και είχε πολύ άγχος για το τι θα του συμβεί, άλλωστε στη Ρωσία λέει ο μύθος υπάρχουν κλινικές στις οποίες το στερητικό αντιμετωπίζεται με δέσιμο και σφαλιάρες για να μη ξαναπιεί. Η δικιά μας μέθοδος είναι φυσικά πιο ανθρώπινη. Κατά τη λήψη του ιστορικού μιλούσε η γυναίκα του, γιατί ήξερε καλύτερα γερμανικά. Εγώ του έλεγα να μη ντρέπεται, πως και εγώ ξένος είμαι, να τα πει όπως τα ξέρει για να καταλάβω το πρόβλημα του. Σε όλη αυτή η διάρκεια κρατούσα βέβαια τη μύτη μου γιατί ο τύπος βρώμαγε τρελή αλκοολίλα. Αφού του εξήγησα πως γίνεται η θεραπεία, ο άνθρωπος ανακουφίστηκε κάπως. Επειδή όμως υπό κατάσταση μέθης αντέδρασε αρκετά ευσυγκίνητα όταν τον ρώτησα αν έχει σκέψεις αυτοκτονίας, είπα να τον απομονώσω με το πρόσχημα της κλινικής εξέτασης που θα ακολουθούσε για να τον ρωτήσω προσωπικά. Εκεί ξαναέκανα την ίδια ερώτηση με ακόμη πιο empathetic τόνο στη φωνή μου, και όταν δε πήρα την απάντηση που ήθελα, έκατσα λίγο να τον εμψυχώσω και να του πω ότι όλα θα πάνε καλά. Ο άνθρωπος τότε με ευχαρίστησε και με ρώτησε από που είμαι :
- Was bist du ? ´
- Meinen Sie, woher ich komme ? απάντησα.
- Ja, woheR ?
- Griechenland!
Tότε ο Ρώσος αδερφός με αγκάλιασε σφιχτά για 5 δευτερόλεπτα φωνάζοντας "Oρρρτοντοξ Μπρρρούντερρρ!". Εύκολα τα πέντε πιο αργά δευτερόλεπτα της ζωής μου. Πολύ βότκα όμως!
Στη συνέχεια με κοίταξε στα μάτια και μου είπε : "Χερρρ Ντόκτορρρ, χέλφεν ζι μπίτε...Ιχ μπετσάλεν!" και έκανε τη γνωστή κίνηση του κουβαρντά με το χέρι του.
- Δε χρειάζεται, πληρώνει η ασφάλεια σας!, του απάντησα.
- Για, άμπερρρρ Ντόκτορρρ! Ιχ μπετσάλεν....Μπετσάλεν-Μπετσάλεν!" είπε δίνοντας έμφαση για να με πείσει ότι δεν είναι κανένας φτωχομπινές!
2) Ο μπες-βγες
Ο Έρτσιν είναι ένας τούρκος αλκοολικός και κοκάκιας που όλο θέλει να κάνει θεραπεία, αλλά μετά έρχεται η επίσης ναρκομανής γυναίκα του και λέει ότι θέλει να αυτοκτονήσει γιατί δε μπορεί να μείνει μόνη της, οπότε φεύγει. Όταν έρχεται η γυναίκα του για θεραπεία κάνει κι αυτός το ίδιο. Μετά τις 10 φορές που έγινε η ίδια ιστορία, ο γιατρός που τον αναλάμβανε συνήθως τον έδωσε σε μένα για να πάρω το ιστορικό, Έκατσα λοιπόν ο αφελής μαζί του, πήρα γαμάτο ιστορικό, τόσο γαμάτο που ρώτησα και οικογενειακό ιστορικό...στην ψυχιατρική...στη μονάδα εθισμών...Όπως και να 'χει, ο τύπος είχε έρθει με κάμποσο αλκοόλ, είχε να αλλάξει ρούχα καμια δυο μέρες και βρωμούσε ποδαρίλα. Παρόλα αυτά τον εξέτασα κανονικά, ως σωστός επαγγελματίας (τότε ήταν και αρχές ακόμη, προσπαθούσα να ελέγξω ακόμη και αν έχουν αναπηδώσα ευαισθησία για να αποκλείσω ασκίτη!). Με το πέρας της εξέτασης και ενώ του εξηγούσα τα διαδικαστικά της κλινικής έβαλα στα χέρια μου λίγο αντισηπτικό, για να φύγει η ιδρωτίλα και η ποδαρίλα από πάνω μου και του έδωσα το χέρι μου, αποχαιρετώντας τον. Ο θεούλης έβαλε και αυτός αντισηπτικό, γιατί εντάξει το να βρωμάς ποδαρίλα και ιδρωτίλα, αλλά όχι και να κουβαλάς κάθε λογής μικρόβιο στα χέρια σου από τις χειραψίες του γιατρού.
Πέντε λεπτά μετά είχε φύγει, γιατί η κοπέλα του θα αυτοκτονούσε. Το συνάντησα μετά από καμιά βδομάδα στο σουπερμάρκετ και με πλησίασε, ρωτώντας με αν μπορεί να έρθει στην κλινική τη Δευτέρα. Προσπάθησα να του εξηγήσω όσο πιο ευγενικά μπορούσα ότι δεν κανονίζω εγώ τις εισαγωγές. Λίγο μετά μετακόμισα για τη Στουτγκάρδη.
3) Ο δύσπιστος σχιζοφρενής
Ο ασθενής αυτός ήταν ένας Βόσνιος που είχε ψύχωση και έντονη αμφιταλάντευση, αν θα πρέπει να μείνει ή να φύγει. Άκουγε φωνές, αλλά δεν ήταν όλες οι φωνές κακές. Κάποιες του έλεγαν καλά πράγματα. Απαιτούσε από εμένα λοιπόν να του δώσω ένα φάρμακο που να σβήνει τις κακές φωνές και να αφήνει τις καλές. Του πρότεινα Tavor, άλλα δε γούσταρε :
- Δε θέλω Tavor, θέλω απλά ένα φάρμακο να σβήνει τις κακές φωνές και να αφήνει τις καλές!
- Haldol ίσως ;
- Άνθρωπε μου, είσαι βλάκας ; Δε καταλαβαίνεις τι σου λέω ; Θέλω ένα φάρμακο να σβήνει τις κακές φωνές και να κρατά τις καλές!
Αφού του πρότεινα όλα τα φάρμακα της Rote Liste, απαίτησε να δει έναν άλλο πιο έμπειρο γιατρό, και όταν του εξήγησα πως είμαι ο μόνος στο νοσοκομείο (ήταν εφημερία και μεσάνυχτα), δε με πίστευε και απαίτησε να έρθει ο Chef. Όταν του είπα πως αυτό δε γίνεται, αγανάκτησε και έφυγε. Είπε στο νοσηλευτή πως φεύγει, ο νοσηλευτής κατάλαβε ότι τον αφήνω εγώ να φύγει, και του άνοιξε την πόρτα...Μετά προσπαθούσα να εξηγήσω στον επιμελητή μου στο τηλέφωνο πως και τι.
4) Μια πολύ εκνευριστική ασθενής
Η Γιασμίν ήταν μια γυναίκα στα 32, η οποία πριν από 8 χρόνια έκανε ένα παιδί, λόγω επιπλοκών πήρε ωκυτοκίνη και αντέδρασε αλλεργικά. Τελικά δεν κινδύνεψε ούτε αυτή ούτε το παιδί, αλλά μετά τη γέννα εμφάνισε κρίσεις πανικού και άρχισε να κάνει κατάχρηση του Tavor. Tην είχα κάνει εγώ εισαγωγή σε μια εφημερία, είχε έρθει γιατί ήταν μόνη στο σπίτι της και δε μπορούσε να ανταπεξέλθει στο άγχος. Δεν ήταν ούτε ιδιαίτερα όμορφη, ούτε ιδιαίτερα έξυπνη, δε μπορούσε να επεξεργαστεί τα συναισθήματα της, περιέγραφε τα πάντα στη ζωή της σα μια αλληλουχία γεγονότων πάνω στα οποία δεν είχε κανένα έλεγχο, κάτι που την έκανε γρήγορα αντιπαθητική. Έμενε με τον άντρα της και το παιδί της, αλλά η σχέση ήταν εικονική γιατί ταυτόχρονα είχε ένα γκόμενο που ήταν και γιατρός. Ο λόγος που έμενε σπίτι ακόμη ήταν γιατί από κάτω της έμεναν τα πεθερικά της, και έτσι είχε την ασφάλεια πως αν την πιάσει νέα κρίση πανικού, θα μπορεί να τους φωνάξει, κάτι που δεν θα είχε στην περίπτωση που θα έμενε με το φίλο της το γιατρό, που θα έλειπε αρκετές ώρες από το σπίτι. Οι κρίσεις πανικού φαινόταν πως είναι κάτι πολύ άσχημο για αυτήν, αλλά η αίσθηση μου ήταν πως από την όλη κατάσταση κέρδιζε. Αν αποφάσιζε να πάει με το γκόμενο της, θα μάθαιναν για τη σχέση της τα πεθερικά της και πιθανώς να αντιδρούσαν στο να μείνει το παιδί μαζί της. Με την προβληματική αυτή σχέση είχε και 2 άντρες πάνω από το κεφάλι της, το γιο της τα απογεύματα και τα πεθερικά της αγαπημένα. Ήταν αρκετά κακομαθημένη θα λέγαμε, απαιτούσε να πάει στη μονάδα για τις αγχώδεις διαταραχές, και δε μπορούσε να δεχτεί ότι υπάρχει χρόνος αναμονής. Ρωτούσε την ψυχολόγο της κάθε πέντε λεπτά αν τηλεφώνησε στη συγκεκριμένη μονάδα για να κανονίσουν την ημερομηνία εισαγωγής της, για να πάρει κάθε φορά την ίδια απάντηση. Ταυτόχρονα ρωτούσε όλους τους υπόλοιπους γιατρούς, ψυχολόγους νοσηλευτές κλπ αν μπορούν να επιβεβαίωσουν το χρόνο αναμονής που της είπε η ψυχολόγος. Σε κάθε ομαδική συνεδρία παραπονιόταν ότι κανείς δεν ασχολείται μαζί της. Κάποια στιγμή πήγε στο γιατρό του διπλανού τμήματος, όπου είχε κάνει την αποτοξίνωση από το Tavor, για να τον ρωτήσει και εκείνον τι πιστεύει. Στο μεταξύ είχε ανταλλάξει τηλέφωνα με έναν τρίτο άντρα, έναν νεαρό υπάλληλο του νοσοκομείου που μετέφερε προμήθειες με το ασανσερ στα διάφορα τμήματα. Του τηλεφωνούσε κάθε φορά που ήθελε να κάνει εξάσκηση να μπει στο ασανσέρ και αυτός ερχόταν. Κάποια στιγμή σε ένα κλειστό χώρο μεταξύ συναδέλφων εξέφρασα την απορία, πώς μπορεί μια γυναίκα που δεν είναι ούτε όμορφη, ούτε έξυπνη, ούτε συμπαθητική να έχει κινητοποιήσει 3 άντρες για χάρη της. Ο Oberarzt μου απάντησε : "Δείχνει πρόθυμη...".
Πραγματικά έδειχνε ως η γυναίκα που θα χρησιμοποιούσε το σεξ για να εκπληρώσει στόχους διαφορετικούς από τη σεξουαλική ικανοποίηση. Την τελευταία ημέρα με περίμενε μαζί με έναν άλλο ασθενή έξω από το γραφείο μου για να συζητήσουμε τα εργαστηριακά τους. Η νοσηλεύτρια που την είδε ρώτησε :
- Τι περιμένετε εσείς εδώ ;
- Τον όμορφο το γιατρό!, απάντησε αυτή.
Όταν τη δέχτηκα και της εξήγησα τα εργαστηριακά, κατάλαβα πως δε την ενδιέφερε και τόσο πολύ.
- Μάλιστα....Και να ρωτήσω κάτι άλλο....Πόσο χρονών είστε Γιατρέ ;
- Σε προσωπικές ερωτήσεις δεν απαντώ, της είπα, δείχνοντας όμως απροετοίμαστος για την ερώτηση.
- Ελάτε τώρα....Δε ρωτάω να μου πείτε κανένα φοβερό μυστικό, απλά πείτε μου αν είστε πάνω ή κάτω από 30, έχουμε βάλει στοιχήματα εδώ με τους άλλους ασθενείς!
- Κάτω από 30 και τώρα πάω στον επόμενο ασθενή!, της είπα κοφτά για να την ξεφορτωθώ. Αντιεπαγγελματικό το ξέρω, αλλά ήμουν απροετοίμαστος για το σκηνικό και νομίζω ότι μέσα μου ήθελα να μάθω αν υπάρχει στοίχημα για μένα.
- Αχ, κρίμα, εγώ έλεγα πάνω από 30...
Της άνοιξα την πόρτα και της έδειξα το δρόμο.
5) Ένας ακόμη Ρώσος
Ο Βάλντεμαρ είναι ένα Ρώσος 58 χρονών που δείχνει τουλάχιστον 80. Καπνίζει και πίνει όσο λίγοι. Την πρώτη φορά που ήρθε σε εμάς, τον έφερε η αστυνομία. Ο Βάλντεμαρ βρίσκει κάθε δίμηνο μια νέα φιλενάδα και μένει σε αυτή μέχρι να τον διώξει και να τον αφήσει στο δρόμο. Η τοτινή του φιλενάδα είχε μία κόρη, η οποία είχε έναν άντρα. Το ζευγάρι δε τον γούσταρε καθόλου. Όταν πληροφορήθηκαν ότι ο Βάλντεμαρ ακολουθεί την κόρη για να της ζητήσει το λόγο που βάζει λόγια στη μάνα της εναντίον του, ο άντρας της του είπε να μη ξαναπλησιάσει. Αυτός όμως δεν έβαλε μυαλό. Την επόμενη φορά ο άντρας της τον σάπισε στο ξύλο με ένα δοκάρι και η κόρη κατέθεσε μήνυση εναντίον του για stalking. Το δεύτερο το μάθαμε αφού βρισκόταν ήδη σε εμάς. Ήταν καχεκτικός, έκανε βαρύ στερητικό, τόσο που έλεγες θα κάνει ντελίριο, είχε υποκαλιαιμία και υπονατριαιμία, πίεση σταθερά στο 200/110, πονούσε ολόκληρος από το ξύλο που είχε φάει και γενικά ήταν τελείως σάπιος, όπως θα έλεγε και ένας φίλος μου μη γιατρός. Τον μπούκωσα στο Oxazepam, του έδωσα Delix και βιταμίνη Β1, του δώσαμε καινούργια ρούχα και μια βδομάδα μετά ο άνθρωπος έγινε καινούργιος. Ήταν ο πρώτος ασθενής που μου έφερε σοκολάτες για να με ευχαριστήσει.
Μια μέρα μετά από αρκετό καιρό τον πέτυχα στην αποβάθρα του τρένου. Πήγαινε και αυτός Στουτγκάρδη. Του είπα γεια και από ευγένεια τον ρώτησα τι κάνει. Τότε άρχισε να μου μιλάει για τα προβλήματα του, και βρωμούσε και πάλι βότκα. Ο Βάλντεμαρ είναι ένας συμπαθητικός και καλοσυνάτος κυριούλης όταν δε πίνει, αλλά δε καταλαβαίνει ότι δε χρειάζεται να μιλάς στη μούρη του άλλου για να σε καταλάβει και δε ξέρει πότε να σταματήσει να μιλάει. Τότε στην αποβάθρα, αναγνώρισα εγκαίρως τον κίνδυνο να κάτσει μαζί μου στο τρένο και να πρέπει να υποστώ την ανάσα του για μισή ώρα μέχρι τη Στουτγκάρδη. Του είπα ότι πρέπει να κάνω ένα πολύ σημαντικό τηλεφώνημα και έφυγα. Έκατσα σε ένα σημείο που να μη με βλέπει και μπήκα σε διαφορετικό βαγόνι από αυτόν.
Δε ξέρω τι λέει αυτό για το άτομο μου. Ίσως ότι δε μου αρέσει πολύ η μυρωδιά της βότκας.
6) Ιταλικό ταμπεραμέντο
Ο Φράνκο είναι ένας θεούλης 65αρης αλκοολικός από την Ιταλία που είναι αυτή την περίοδο στην κλινική μας. Δεν έχει την παραμικρή αντίληψη τι θα πει τακτ. Πιάνει την 30χρονη νοσηλεύτρια που έχει ιταλική καταγωγή και της λέει συνέχεια πόσο ερωτευμένος είναι μαζί της. Δε τον αδικώ γιατί είναι αρκετά όμορφη κοπέλα. Αυτή προσπαθεί να τον φρενάρει αλλά δε μπορεί να το κάνει πολύ καλά γιατί είναι από τη φύση της κάπως συνεσταλμένη. Το μόνο που κατάλαβα ακούγοντας την να μιλάει στα ιταλικά ήταν "Νο σκέρτσο".
Ο μεγάλος του καημός είναι που η γυναίκα του βρήκε άλλον άντρα. Σε ένα από τα γκρουπ δήλωσε πως στη Σικελία θα πήγαινε απλά στο σπίτι με μαχαίρια και πιστόλι και θα το ρύθμιζε το θέμα μόνος του. Προσπαθούσα να εξηγήσω στους γερμανούς συναδέλφους πως αυτό απλά είναι το ταμπεραμέντο και δεν υπάρχει θεμα επικινδυνότητας, οι Σικελοί είναι λίγο σα τους Κρητικούς απλά.
Εμένα πάντως κάθε μέρα που βλέπει μου λέει σε άπταιστα ελληνικά :
- Ντόκτορ, τι κάνεις ; Καλά ; Εγώ καλά, ευχαριστώ!
Είχε παλιά μια ελληνίδα γκόμενα μου είπε και έτσι έμαθε λίγα ελληνικά. Μια μέρα ξεπέρασε κάπως τα όρια, καθώς με πιάνει στο διάδρομο όπως περπατούσα, μου δείχνει τη νοσηλεύτρια και μου λέει στα ελληνικά :
- Ντόκτορ, ωραίο μουνί, κώλος, βυζιά, καλό, ε ;
Άβολη στιγμή, κυρίως γιατί έσκασα στα γέλια. Δε μπόρεσα καν να τον επιπλήξω. Αυτές τις λέξεις είχα να τις ακούσω από τους φίλους μου στην Ελλάδα. Και αν συνδυάσεις τις τηγανιτές πιπεριές που κάνει τα μεσημέρια και μυρίζει όλο το Station, ο μπαγάσας με έκανε να νοσταλγήσω τη χώρα μου.
7) Ο Παλιόφιλος
Ο Χένρικ ήταν γύρω στα 30 όταν τον γνώρισα, ένα κλασικό παιδί της γενιάς του ADHD. Υπερκινητικός μέχρι αηδίας, η σκέψη του πηδάει από το ένα θέμα στο άλλο. Είχε έρθει σε εμάς όταν ήμουν στις αρχές ακόμη και μην έχοντας προσαρμοστεί στα γερμανικά πρότυπα του μιλούσα στον ενικό. Είχε έρθει σε εμάς λόγω αλκοόλ και ναρκωτικών, κυρίως αμφεταμίνες και κόκα. Ο γιατρός του Station που τον αναλάμβανε συνηθως είναι λίγο old school και από ένα σημείο και μετά τον σιχάθηκε, γιατί συνεχώς μας ερχόταν το ίδιο πιωμένος, χωρίς ένδειξη ότι θέλει πραγματικά να αλλάξει κάτι. Σε εμένα έλεγε συνέχεια τη φράση : Ja su baliofile! Baokara!, φράσεις που είχε ξεσηκώσει από φίλους του Παοκτσήδες.
Το συνάντησα προχτές στο δρόμο και μου είπε ότι πάει καλά. Πίνει λέει μόνο καμιά μπύρα τη μέρα (εγώ λέω 3-4). Μου σύστησε την κοπέλα του και τα παιδιά της, τα οποία είχε πλέον αναλάβει και ως πατέρας. Παράξενο ζευγάρι, δεδομένου ότι αυτός ήταν αρκετά αδύνατος και εκείνη χοντρούλα. Κατάλαβα όμως ότι κατά κάποιο τρόπο αυτός ένιωθε κάπως μειονεκτiκά στη σχέση, ως ο πιο ανώριμος εκ των δύο. Έτσι όταν μου τη σύστησε, απάντησα μεν στον ενικό, αλλά εξήγησα και την ιδιότητα μου για να βοηθήσω τον Χένρικ να εντυπωσιάσει την κοπέλα του, ότι έχει φίλο γιατρό - μη ξεχνάμε δουλεύω σε επαρχιακή πόλη και συνήθως με ανθρώπους από μη προνομιακές κοινωνικές ομάδες. "Ουάου, γιατρός;" απάντησε η κοπέλα, κοιτώντας τον με ένα ύφος, σα να προσπαθούσε να εξακριβώσει έαν της κάναμε πλάκα.
Στη συνέχεια ο Χένρικ άρχισε να μου λέει πως πλέον η ζωή του πάει καλά και δε θέλει με τίποτα να ξαναγυρίσει "στο σκατονοσοκομείο".
- Μόνο εσύ ήσουνα σωστός, όλοι οι άλλοι είναι μαλάκες, μου είπε.
- Υπερβάλλεις, υπάρχουν πολλοί καλύτεροι γιατροί, απάντησα σα παλιά πουτάνα για να κερδίσω δεύτερο κοπλιμέντο.
- Εσύ είσαι σωστός, είσαι άνθρωπος. Οι άλλοι σε κοιτάνε λες και είσαι απατεώνας.
Μετά με ρώτησε αν είμαι καλά και αν έχω προσαρμοστεί. Σα σωστός ψυχίατρος δεν απαρνήθηκα τη θέση ισχύος απέναντι στον ασθενή, απάντησα γενικά και αδιάφορα, αποκαλύπτοντας όσο το δυνατόν λιγότερες πληροφορίες για το άτομο μου και του έδειξα το τρένο, που έπρεπε να πάρω για να φύγω.
Οκ μαν! μου είπε και με αγκάλιασε θερμά, σα να ήμουν παλιός κολλητός του.
Χαμογέλασα και τους χαιρέτησα προσπαθωντας να δείξω άνετος.
8) Ένα ιδιαίτερο ατύχημα
Ο Μάρκους είναι και αυτός εκπρόσωπος της γενιάς του ADHD, ένας σαραντάρης borderliner, που όπως οι περισσότεροι Γερμανοί έχει ένα ελιξίριο νεότητας που του επιτρέπει να δείχνει 15 χρόνια νεότερος. Ένας ψηλός μυώδης τύπος με μακρά καριέρα ναρκωτικών και αλκοολισμού, φυλακή και σημάδια από χαρακιές σε πόδια και χέρια. Το μυαλό του Μάρκους ήταν δομημένο με ένα απλοϊκό τρόπο και στον κόσμο του υπάρχει μόνο καλό και κακό, ουδεμία μεταβατική κατάσταση, και συνεπώς μηδενική ευελιξία και ελάχιστες κοινωνικές δεξιότητες. Όταν κάτι δε του ταιριάζει απλά αγανακτεί, φωνάζει και εξαφανίζεται. Παρόλα αυτά μου ήταν πάντα αρκετά συμπαθής. Ίσως γιατί ένιωθα ότι κατά βάθος πρόκεται για έναν άνθρωπο που όσο και αν προσπαθεί δε την παλεύει με τη ζωή του και δεν έχει σκοπό να βλάψει κάποιον παρά τον εαυτό του. Ίσως γιατί ο μονοκόμματος τρόπος ομιλίας του και το μισόκλειστο αλλοίθωρο του μάτι μου θύμιζε ένα παλιό μου συμμαθητή.
Στην τελευταία φορά που μας ήρθε του είχε συμβεί το εξής φοβερό : Περπατούσε στο δρόμο τύφλα μεθυσμένος και προσπάθησε να πηδήξει ένα φράχτη για να κόψει δρόμο. Επειδή όμως δε μπορούσε να συντονίσει καλά τις κινήσεις του, προσγειώθηκε ακριβώς πάνω στο φράχτη, με το σίδερο να τον σχίζει στο όσχεο. Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό. Ο Μάρκους ήταν τόσο τύφλα που δε κατάλαβε τίποτα και συνέχισε να περπατάει μέχρι που τον είδαν στο δρόμο κάτι αστυνομικοί και τον σταμάτησαν , γιατί έτρεχε αίμα από το πατζάκι του. Τον έστειλαν λοιπόν στο νοσοκομείο για να τον ράψουν και στη συνέχεια ήρθε σε εμάς να ξεμεθύσει.
Δεν ήμουν ο προσωπικός του θεραπευτής, αλλά ήμουν ο μόνος γιατρός στο Station, οπότε μια μέρα με φωνάζει και αρχίζει και μου εξηγεί το πρόβλημα του στο πιο κεντρικό σημείο του θαλάμου. Επίσης λίγο η υπερκινητικότητα του, λίγο το ότι καταλάβαινε ότι δε καταλαβαίνω ακριβώς τι μου λέει, άρχισε να μου κάνει κινήσεις και να μου δείχνει αρκετά παραστατικά που ακριβώς έχει χτυπήσει και πως το 'παθε. Διαισθάνθηκα ότι είναι σχεδόν έτοιμος να κατεβάσει τα σώβρακα μπροστά σε όλο τον κόσμο, οπότε τον πήρα και πήγαμε στο δωμάτιο μου, όπου υπάρχει εξεταστική κλίνη. Εκεί του είπα να μου το δείξει, ο Μάρκους πολύ άνετος κατέβασε τα παντελόνια, τράβηξε το πουλί του με το ένα χέρι και με το άλλο ανασήκωσε το όσχεο του, αποκαλύπτοντας μου το τραύμα, του οποίου τα ράμματα είχαν σπάσει και η πληγή είχε εμφανίσει ένα λευκό επίχρισμα. Όλα αυτά με τη συνοδεία νευρικών χειρονομιών να υποστηρίζουν την αφήγηση και εκφράσεις τύπου "ξέρω γω" και "ρε παιδί μου" (ή αντίστοιχες γερμανικές τέλοσπάντων).
Αρκετά σοκαρισμένος και νιώθωντας τους mirror neurons μου να πυροδοτούν σήματα πόνου, εξακολουθούσα να μη καταλαβαίνω ακριβώς πως του συνέβη.
Άβολη στιγμή #1 : Θεώρησα πως το τραύμα προέκυψε ως αποτελέσμα κάποιας ακραίας και ανώμαλης μορφής cutting στα πλαίσια της οριακής διαταραχής προσωπικότητας. Οπότε τον ρώτησα ευθέως "γιατί να κάνεις κάτι τέτοιο στον εαυτό σου;". Ξεκίνησε να μου απαντάει "μα ξέρεις γιατρέ, ήμουν πιωμένος, δε καταλάβαινα τι έκανα" αλλά εμένα με είχε πιάσει αυτή η μαλακία που αντί να το βουλώσεις συνεχίζεις και τα κάνεις όλα χειρότερα, οπότε του απάντησα πως έχω ακούσει να κάνει κανείς χαρακιές στο χέρι, στο μηρό, στον αστράγαλο, ακόμη και στην κοιλιά αλλά όχι στους όρχεις. Τότε ο Μάρκους έσκασε στα γέλια και μου εξήγησε τι του συνέβη και εγώ έσκασα με τη σειρά μου στα γέλια, εν μέρει ανακουφισμένος ότι δε βρίσκομαι αντιμέτωπος με ένα τόσο διαταραγμένο άνθρωπο. Στη συνέχεια βέβαια μου διηγήθηκε όλο περηφάνια πως ήταν τόσο πιωμένος που δε χρειάστηκε καν νάρκωση για να τον ράψουν σε αυτό το σημείο, οπότε άρχισα πάλι να αμφιβάλλω.
Άβολη στιγμή #2 : Στη μεσημεριανή συζήτηση με τους νοσηλευτές εξήγησα ότι πρέπει να τον στείλουμε στους χειρουργούς να τον δουν και να τον ξαναρράψουν. Τότε ένας νοσηλευτής πρόσεξε μια μεγάλη ουλή που έχω στο αριστερό μου χέρι (χειλοειδές) και με ρώτησε για πλάκα αν είμαι και εγώ borderliner. Toυ εξήγησα πως η δικιά μου ουλή είναι αποτέλεσμα ατυχήματος με το ποδήλατο, καθώς όταν ήμουν μικρός είχα τη φαεινή ιδέα να κάνω ποδήλατο χωρίς φρένα, μέχρι που προσγειώθηκα σε ένα σιδερένιο φράχτη.
- Πωπω, και συ από φράχτη την έπαθες τελικά!, είπε ο νοσηλευτής
- Πραγματικά δε φαντάζεσαι πόσο χαίρομαι που σκίστηκα μόνο στο χέρι μου!, απάντησα αυθόρμητα.
Όλοι έσκασαν στα γέλια! Νομίζω όμως ότι μετά από λίγα δευτερόλεπτα συνειδητοποίησα ότι με αυτή τη δήλωση μάλλον έστρεψα συνειρμικά την προσοχή από το χέρι μου στο δικό μου όσχεο και ένιωσα φρικτά εκτεθιμένος.
1) Ο Ρώσος αδερφός
Οι Ρώσοι είναι από μόνοι τους περίεργη κατηγορία ασθενών. Είναι οι πιο βαρείς αλκοολικοί, πίνουν συνήθως 2 λίτρα βότκα, δε μιλάνε πολύ γερμανικά, κάνουν παρέα μόνο μεταξύ τους αλλά δε γουστάρονται και πολύ, το γιατρό τον εκτιμούν και το φοβούνται ταυτόχρονα, δε καταλαβαίνουν και πολύ τη δημοκρατία των γερμανών αλλά δε γουστάρουν και να τους επιβάλλεις τι θα κάνουν και δεν έχει νόημα γιατί το παίρνουν προσωπικά. 1 στους 2 την κοπανάει από το νοσοκομείο για να πάει να πιει πριν προλάβεις να τους δώσεις εξιτήριο.
Ο Ρώσος αδερφός ήταν ένας τύπος στα 50 που τον έφερε η γυναίκα του με το ζόρι να κάνει αποτοξίνωση. Από τη μία καταλάβαινε ότι πίνει πολύ και ήθελε να σώσει το γάμο του και την οικογένεια του, από την άλλη δε γούσταρε να μείνει στο νοσοκομείο και είχε πολύ άγχος για το τι θα του συμβεί, άλλωστε στη Ρωσία λέει ο μύθος υπάρχουν κλινικές στις οποίες το στερητικό αντιμετωπίζεται με δέσιμο και σφαλιάρες για να μη ξαναπιεί. Η δικιά μας μέθοδος είναι φυσικά πιο ανθρώπινη. Κατά τη λήψη του ιστορικού μιλούσε η γυναίκα του, γιατί ήξερε καλύτερα γερμανικά. Εγώ του έλεγα να μη ντρέπεται, πως και εγώ ξένος είμαι, να τα πει όπως τα ξέρει για να καταλάβω το πρόβλημα του. Σε όλη αυτή η διάρκεια κρατούσα βέβαια τη μύτη μου γιατί ο τύπος βρώμαγε τρελή αλκοολίλα. Αφού του εξήγησα πως γίνεται η θεραπεία, ο άνθρωπος ανακουφίστηκε κάπως. Επειδή όμως υπό κατάσταση μέθης αντέδρασε αρκετά ευσυγκίνητα όταν τον ρώτησα αν έχει σκέψεις αυτοκτονίας, είπα να τον απομονώσω με το πρόσχημα της κλινικής εξέτασης που θα ακολουθούσε για να τον ρωτήσω προσωπικά. Εκεί ξαναέκανα την ίδια ερώτηση με ακόμη πιο empathetic τόνο στη φωνή μου, και όταν δε πήρα την απάντηση που ήθελα, έκατσα λίγο να τον εμψυχώσω και να του πω ότι όλα θα πάνε καλά. Ο άνθρωπος τότε με ευχαρίστησε και με ρώτησε από που είμαι :
- Was bist du ? ´
- Meinen Sie, woher ich komme ? απάντησα.
- Ja, woheR ?
- Griechenland!
Tότε ο Ρώσος αδερφός με αγκάλιασε σφιχτά για 5 δευτερόλεπτα φωνάζοντας "Oρρρτοντοξ Μπρρρούντερρρ!". Εύκολα τα πέντε πιο αργά δευτερόλεπτα της ζωής μου. Πολύ βότκα όμως!
Στη συνέχεια με κοίταξε στα μάτια και μου είπε : "Χερρρ Ντόκτορρρ, χέλφεν ζι μπίτε...Ιχ μπετσάλεν!" και έκανε τη γνωστή κίνηση του κουβαρντά με το χέρι του.
- Δε χρειάζεται, πληρώνει η ασφάλεια σας!, του απάντησα.
- Για, άμπερρρρ Ντόκτορρρ! Ιχ μπετσάλεν....Μπετσάλεν-Μπετσάλεν!" είπε δίνοντας έμφαση για να με πείσει ότι δεν είναι κανένας φτωχομπινές!
2) Ο μπες-βγες
Ο Έρτσιν είναι ένας τούρκος αλκοολικός και κοκάκιας που όλο θέλει να κάνει θεραπεία, αλλά μετά έρχεται η επίσης ναρκομανής γυναίκα του και λέει ότι θέλει να αυτοκτονήσει γιατί δε μπορεί να μείνει μόνη της, οπότε φεύγει. Όταν έρχεται η γυναίκα του για θεραπεία κάνει κι αυτός το ίδιο. Μετά τις 10 φορές που έγινε η ίδια ιστορία, ο γιατρός που τον αναλάμβανε συνήθως τον έδωσε σε μένα για να πάρω το ιστορικό, Έκατσα λοιπόν ο αφελής μαζί του, πήρα γαμάτο ιστορικό, τόσο γαμάτο που ρώτησα και οικογενειακό ιστορικό...στην ψυχιατρική...στη μονάδα εθισμών...Όπως και να 'χει, ο τύπος είχε έρθει με κάμποσο αλκοόλ, είχε να αλλάξει ρούχα καμια δυο μέρες και βρωμούσε ποδαρίλα. Παρόλα αυτά τον εξέτασα κανονικά, ως σωστός επαγγελματίας (τότε ήταν και αρχές ακόμη, προσπαθούσα να ελέγξω ακόμη και αν έχουν αναπηδώσα ευαισθησία για να αποκλείσω ασκίτη!). Με το πέρας της εξέτασης και ενώ του εξηγούσα τα διαδικαστικά της κλινικής έβαλα στα χέρια μου λίγο αντισηπτικό, για να φύγει η ιδρωτίλα και η ποδαρίλα από πάνω μου και του έδωσα το χέρι μου, αποχαιρετώντας τον. Ο θεούλης έβαλε και αυτός αντισηπτικό, γιατί εντάξει το να βρωμάς ποδαρίλα και ιδρωτίλα, αλλά όχι και να κουβαλάς κάθε λογής μικρόβιο στα χέρια σου από τις χειραψίες του γιατρού.
Πέντε λεπτά μετά είχε φύγει, γιατί η κοπέλα του θα αυτοκτονούσε. Το συνάντησα μετά από καμιά βδομάδα στο σουπερμάρκετ και με πλησίασε, ρωτώντας με αν μπορεί να έρθει στην κλινική τη Δευτέρα. Προσπάθησα να του εξηγήσω όσο πιο ευγενικά μπορούσα ότι δεν κανονίζω εγώ τις εισαγωγές. Λίγο μετά μετακόμισα για τη Στουτγκάρδη.
3) Ο δύσπιστος σχιζοφρενής
Ο ασθενής αυτός ήταν ένας Βόσνιος που είχε ψύχωση και έντονη αμφιταλάντευση, αν θα πρέπει να μείνει ή να φύγει. Άκουγε φωνές, αλλά δεν ήταν όλες οι φωνές κακές. Κάποιες του έλεγαν καλά πράγματα. Απαιτούσε από εμένα λοιπόν να του δώσω ένα φάρμακο που να σβήνει τις κακές φωνές και να αφήνει τις καλές. Του πρότεινα Tavor, άλλα δε γούσταρε :
- Δε θέλω Tavor, θέλω απλά ένα φάρμακο να σβήνει τις κακές φωνές και να αφήνει τις καλές!
- Haldol ίσως ;
- Άνθρωπε μου, είσαι βλάκας ; Δε καταλαβαίνεις τι σου λέω ; Θέλω ένα φάρμακο να σβήνει τις κακές φωνές και να κρατά τις καλές!
Αφού του πρότεινα όλα τα φάρμακα της Rote Liste, απαίτησε να δει έναν άλλο πιο έμπειρο γιατρό, και όταν του εξήγησα πως είμαι ο μόνος στο νοσοκομείο (ήταν εφημερία και μεσάνυχτα), δε με πίστευε και απαίτησε να έρθει ο Chef. Όταν του είπα πως αυτό δε γίνεται, αγανάκτησε και έφυγε. Είπε στο νοσηλευτή πως φεύγει, ο νοσηλευτής κατάλαβε ότι τον αφήνω εγώ να φύγει, και του άνοιξε την πόρτα...Μετά προσπαθούσα να εξηγήσω στον επιμελητή μου στο τηλέφωνο πως και τι.
4) Μια πολύ εκνευριστική ασθενής
Η Γιασμίν ήταν μια γυναίκα στα 32, η οποία πριν από 8 χρόνια έκανε ένα παιδί, λόγω επιπλοκών πήρε ωκυτοκίνη και αντέδρασε αλλεργικά. Τελικά δεν κινδύνεψε ούτε αυτή ούτε το παιδί, αλλά μετά τη γέννα εμφάνισε κρίσεις πανικού και άρχισε να κάνει κατάχρηση του Tavor. Tην είχα κάνει εγώ εισαγωγή σε μια εφημερία, είχε έρθει γιατί ήταν μόνη στο σπίτι της και δε μπορούσε να ανταπεξέλθει στο άγχος. Δεν ήταν ούτε ιδιαίτερα όμορφη, ούτε ιδιαίτερα έξυπνη, δε μπορούσε να επεξεργαστεί τα συναισθήματα της, περιέγραφε τα πάντα στη ζωή της σα μια αλληλουχία γεγονότων πάνω στα οποία δεν είχε κανένα έλεγχο, κάτι που την έκανε γρήγορα αντιπαθητική. Έμενε με τον άντρα της και το παιδί της, αλλά η σχέση ήταν εικονική γιατί ταυτόχρονα είχε ένα γκόμενο που ήταν και γιατρός. Ο λόγος που έμενε σπίτι ακόμη ήταν γιατί από κάτω της έμεναν τα πεθερικά της, και έτσι είχε την ασφάλεια πως αν την πιάσει νέα κρίση πανικού, θα μπορεί να τους φωνάξει, κάτι που δεν θα είχε στην περίπτωση που θα έμενε με το φίλο της το γιατρό, που θα έλειπε αρκετές ώρες από το σπίτι. Οι κρίσεις πανικού φαινόταν πως είναι κάτι πολύ άσχημο για αυτήν, αλλά η αίσθηση μου ήταν πως από την όλη κατάσταση κέρδιζε. Αν αποφάσιζε να πάει με το γκόμενο της, θα μάθαιναν για τη σχέση της τα πεθερικά της και πιθανώς να αντιδρούσαν στο να μείνει το παιδί μαζί της. Με την προβληματική αυτή σχέση είχε και 2 άντρες πάνω από το κεφάλι της, το γιο της τα απογεύματα και τα πεθερικά της αγαπημένα. Ήταν αρκετά κακομαθημένη θα λέγαμε, απαιτούσε να πάει στη μονάδα για τις αγχώδεις διαταραχές, και δε μπορούσε να δεχτεί ότι υπάρχει χρόνος αναμονής. Ρωτούσε την ψυχολόγο της κάθε πέντε λεπτά αν τηλεφώνησε στη συγκεκριμένη μονάδα για να κανονίσουν την ημερομηνία εισαγωγής της, για να πάρει κάθε φορά την ίδια απάντηση. Ταυτόχρονα ρωτούσε όλους τους υπόλοιπους γιατρούς, ψυχολόγους νοσηλευτές κλπ αν μπορούν να επιβεβαίωσουν το χρόνο αναμονής που της είπε η ψυχολόγος. Σε κάθε ομαδική συνεδρία παραπονιόταν ότι κανείς δεν ασχολείται μαζί της. Κάποια στιγμή πήγε στο γιατρό του διπλανού τμήματος, όπου είχε κάνει την αποτοξίνωση από το Tavor, για να τον ρωτήσει και εκείνον τι πιστεύει. Στο μεταξύ είχε ανταλλάξει τηλέφωνα με έναν τρίτο άντρα, έναν νεαρό υπάλληλο του νοσοκομείου που μετέφερε προμήθειες με το ασανσερ στα διάφορα τμήματα. Του τηλεφωνούσε κάθε φορά που ήθελε να κάνει εξάσκηση να μπει στο ασανσέρ και αυτός ερχόταν. Κάποια στιγμή σε ένα κλειστό χώρο μεταξύ συναδέλφων εξέφρασα την απορία, πώς μπορεί μια γυναίκα που δεν είναι ούτε όμορφη, ούτε έξυπνη, ούτε συμπαθητική να έχει κινητοποιήσει 3 άντρες για χάρη της. Ο Oberarzt μου απάντησε : "Δείχνει πρόθυμη...".
Πραγματικά έδειχνε ως η γυναίκα που θα χρησιμοποιούσε το σεξ για να εκπληρώσει στόχους διαφορετικούς από τη σεξουαλική ικανοποίηση. Την τελευταία ημέρα με περίμενε μαζί με έναν άλλο ασθενή έξω από το γραφείο μου για να συζητήσουμε τα εργαστηριακά τους. Η νοσηλεύτρια που την είδε ρώτησε :
- Τι περιμένετε εσείς εδώ ;
- Τον όμορφο το γιατρό!, απάντησε αυτή.
Όταν τη δέχτηκα και της εξήγησα τα εργαστηριακά, κατάλαβα πως δε την ενδιέφερε και τόσο πολύ.
- Μάλιστα....Και να ρωτήσω κάτι άλλο....Πόσο χρονών είστε Γιατρέ ;
- Σε προσωπικές ερωτήσεις δεν απαντώ, της είπα, δείχνοντας όμως απροετοίμαστος για την ερώτηση.
- Ελάτε τώρα....Δε ρωτάω να μου πείτε κανένα φοβερό μυστικό, απλά πείτε μου αν είστε πάνω ή κάτω από 30, έχουμε βάλει στοιχήματα εδώ με τους άλλους ασθενείς!
- Κάτω από 30 και τώρα πάω στον επόμενο ασθενή!, της είπα κοφτά για να την ξεφορτωθώ. Αντιεπαγγελματικό το ξέρω, αλλά ήμουν απροετοίμαστος για το σκηνικό και νομίζω ότι μέσα μου ήθελα να μάθω αν υπάρχει στοίχημα για μένα.
- Αχ, κρίμα, εγώ έλεγα πάνω από 30...
Της άνοιξα την πόρτα και της έδειξα το δρόμο.
5) Ένας ακόμη Ρώσος
Ο Βάλντεμαρ είναι ένα Ρώσος 58 χρονών που δείχνει τουλάχιστον 80. Καπνίζει και πίνει όσο λίγοι. Την πρώτη φορά που ήρθε σε εμάς, τον έφερε η αστυνομία. Ο Βάλντεμαρ βρίσκει κάθε δίμηνο μια νέα φιλενάδα και μένει σε αυτή μέχρι να τον διώξει και να τον αφήσει στο δρόμο. Η τοτινή του φιλενάδα είχε μία κόρη, η οποία είχε έναν άντρα. Το ζευγάρι δε τον γούσταρε καθόλου. Όταν πληροφορήθηκαν ότι ο Βάλντεμαρ ακολουθεί την κόρη για να της ζητήσει το λόγο που βάζει λόγια στη μάνα της εναντίον του, ο άντρας της του είπε να μη ξαναπλησιάσει. Αυτός όμως δεν έβαλε μυαλό. Την επόμενη φορά ο άντρας της τον σάπισε στο ξύλο με ένα δοκάρι και η κόρη κατέθεσε μήνυση εναντίον του για stalking. Το δεύτερο το μάθαμε αφού βρισκόταν ήδη σε εμάς. Ήταν καχεκτικός, έκανε βαρύ στερητικό, τόσο που έλεγες θα κάνει ντελίριο, είχε υποκαλιαιμία και υπονατριαιμία, πίεση σταθερά στο 200/110, πονούσε ολόκληρος από το ξύλο που είχε φάει και γενικά ήταν τελείως σάπιος, όπως θα έλεγε και ένας φίλος μου μη γιατρός. Τον μπούκωσα στο Oxazepam, του έδωσα Delix και βιταμίνη Β1, του δώσαμε καινούργια ρούχα και μια βδομάδα μετά ο άνθρωπος έγινε καινούργιος. Ήταν ο πρώτος ασθενής που μου έφερε σοκολάτες για να με ευχαριστήσει.
Μια μέρα μετά από αρκετό καιρό τον πέτυχα στην αποβάθρα του τρένου. Πήγαινε και αυτός Στουτγκάρδη. Του είπα γεια και από ευγένεια τον ρώτησα τι κάνει. Τότε άρχισε να μου μιλάει για τα προβλήματα του, και βρωμούσε και πάλι βότκα. Ο Βάλντεμαρ είναι ένας συμπαθητικός και καλοσυνάτος κυριούλης όταν δε πίνει, αλλά δε καταλαβαίνει ότι δε χρειάζεται να μιλάς στη μούρη του άλλου για να σε καταλάβει και δε ξέρει πότε να σταματήσει να μιλάει. Τότε στην αποβάθρα, αναγνώρισα εγκαίρως τον κίνδυνο να κάτσει μαζί μου στο τρένο και να πρέπει να υποστώ την ανάσα του για μισή ώρα μέχρι τη Στουτγκάρδη. Του είπα ότι πρέπει να κάνω ένα πολύ σημαντικό τηλεφώνημα και έφυγα. Έκατσα σε ένα σημείο που να μη με βλέπει και μπήκα σε διαφορετικό βαγόνι από αυτόν.
Δε ξέρω τι λέει αυτό για το άτομο μου. Ίσως ότι δε μου αρέσει πολύ η μυρωδιά της βότκας.
6) Ιταλικό ταμπεραμέντο
Ο Φράνκο είναι ένας θεούλης 65αρης αλκοολικός από την Ιταλία που είναι αυτή την περίοδο στην κλινική μας. Δεν έχει την παραμικρή αντίληψη τι θα πει τακτ. Πιάνει την 30χρονη νοσηλεύτρια που έχει ιταλική καταγωγή και της λέει συνέχεια πόσο ερωτευμένος είναι μαζί της. Δε τον αδικώ γιατί είναι αρκετά όμορφη κοπέλα. Αυτή προσπαθεί να τον φρενάρει αλλά δε μπορεί να το κάνει πολύ καλά γιατί είναι από τη φύση της κάπως συνεσταλμένη. Το μόνο που κατάλαβα ακούγοντας την να μιλάει στα ιταλικά ήταν "Νο σκέρτσο".
Ο μεγάλος του καημός είναι που η γυναίκα του βρήκε άλλον άντρα. Σε ένα από τα γκρουπ δήλωσε πως στη Σικελία θα πήγαινε απλά στο σπίτι με μαχαίρια και πιστόλι και θα το ρύθμιζε το θέμα μόνος του. Προσπαθούσα να εξηγήσω στους γερμανούς συναδέλφους πως αυτό απλά είναι το ταμπεραμέντο και δεν υπάρχει θεμα επικινδυνότητας, οι Σικελοί είναι λίγο σα τους Κρητικούς απλά.
Εμένα πάντως κάθε μέρα που βλέπει μου λέει σε άπταιστα ελληνικά :
- Ντόκτορ, τι κάνεις ; Καλά ; Εγώ καλά, ευχαριστώ!
Είχε παλιά μια ελληνίδα γκόμενα μου είπε και έτσι έμαθε λίγα ελληνικά. Μια μέρα ξεπέρασε κάπως τα όρια, καθώς με πιάνει στο διάδρομο όπως περπατούσα, μου δείχνει τη νοσηλεύτρια και μου λέει στα ελληνικά :
- Ντόκτορ, ωραίο μουνί, κώλος, βυζιά, καλό, ε ;
Άβολη στιγμή, κυρίως γιατί έσκασα στα γέλια. Δε μπόρεσα καν να τον επιπλήξω. Αυτές τις λέξεις είχα να τις ακούσω από τους φίλους μου στην Ελλάδα. Και αν συνδυάσεις τις τηγανιτές πιπεριές που κάνει τα μεσημέρια και μυρίζει όλο το Station, ο μπαγάσας με έκανε να νοσταλγήσω τη χώρα μου.
7) Ο Παλιόφιλος
Ο Χένρικ ήταν γύρω στα 30 όταν τον γνώρισα, ένα κλασικό παιδί της γενιάς του ADHD. Υπερκινητικός μέχρι αηδίας, η σκέψη του πηδάει από το ένα θέμα στο άλλο. Είχε έρθει σε εμάς όταν ήμουν στις αρχές ακόμη και μην έχοντας προσαρμοστεί στα γερμανικά πρότυπα του μιλούσα στον ενικό. Είχε έρθει σε εμάς λόγω αλκοόλ και ναρκωτικών, κυρίως αμφεταμίνες και κόκα. Ο γιατρός του Station που τον αναλάμβανε συνηθως είναι λίγο old school και από ένα σημείο και μετά τον σιχάθηκε, γιατί συνεχώς μας ερχόταν το ίδιο πιωμένος, χωρίς ένδειξη ότι θέλει πραγματικά να αλλάξει κάτι. Σε εμένα έλεγε συνέχεια τη φράση : Ja su baliofile! Baokara!, φράσεις που είχε ξεσηκώσει από φίλους του Παοκτσήδες.
Το συνάντησα προχτές στο δρόμο και μου είπε ότι πάει καλά. Πίνει λέει μόνο καμιά μπύρα τη μέρα (εγώ λέω 3-4). Μου σύστησε την κοπέλα του και τα παιδιά της, τα οποία είχε πλέον αναλάβει και ως πατέρας. Παράξενο ζευγάρι, δεδομένου ότι αυτός ήταν αρκετά αδύνατος και εκείνη χοντρούλα. Κατάλαβα όμως ότι κατά κάποιο τρόπο αυτός ένιωθε κάπως μειονεκτiκά στη σχέση, ως ο πιο ανώριμος εκ των δύο. Έτσι όταν μου τη σύστησε, απάντησα μεν στον ενικό, αλλά εξήγησα και την ιδιότητα μου για να βοηθήσω τον Χένρικ να εντυπωσιάσει την κοπέλα του, ότι έχει φίλο γιατρό - μη ξεχνάμε δουλεύω σε επαρχιακή πόλη και συνήθως με ανθρώπους από μη προνομιακές κοινωνικές ομάδες. "Ουάου, γιατρός;" απάντησε η κοπέλα, κοιτώντας τον με ένα ύφος, σα να προσπαθούσε να εξακριβώσει έαν της κάναμε πλάκα.
Στη συνέχεια ο Χένρικ άρχισε να μου λέει πως πλέον η ζωή του πάει καλά και δε θέλει με τίποτα να ξαναγυρίσει "στο σκατονοσοκομείο".
- Μόνο εσύ ήσουνα σωστός, όλοι οι άλλοι είναι μαλάκες, μου είπε.
- Υπερβάλλεις, υπάρχουν πολλοί καλύτεροι γιατροί, απάντησα σα παλιά πουτάνα για να κερδίσω δεύτερο κοπλιμέντο.
- Εσύ είσαι σωστός, είσαι άνθρωπος. Οι άλλοι σε κοιτάνε λες και είσαι απατεώνας.
Μετά με ρώτησε αν είμαι καλά και αν έχω προσαρμοστεί. Σα σωστός ψυχίατρος δεν απαρνήθηκα τη θέση ισχύος απέναντι στον ασθενή, απάντησα γενικά και αδιάφορα, αποκαλύπτοντας όσο το δυνατόν λιγότερες πληροφορίες για το άτομο μου και του έδειξα το τρένο, που έπρεπε να πάρω για να φύγω.
Οκ μαν! μου είπε και με αγκάλιασε θερμά, σα να ήμουν παλιός κολλητός του.
Χαμογέλασα και τους χαιρέτησα προσπαθωντας να δείξω άνετος.
8) Ένα ιδιαίτερο ατύχημα
Ο Μάρκους είναι και αυτός εκπρόσωπος της γενιάς του ADHD, ένας σαραντάρης borderliner, που όπως οι περισσότεροι Γερμανοί έχει ένα ελιξίριο νεότητας που του επιτρέπει να δείχνει 15 χρόνια νεότερος. Ένας ψηλός μυώδης τύπος με μακρά καριέρα ναρκωτικών και αλκοολισμού, φυλακή και σημάδια από χαρακιές σε πόδια και χέρια. Το μυαλό του Μάρκους ήταν δομημένο με ένα απλοϊκό τρόπο και στον κόσμο του υπάρχει μόνο καλό και κακό, ουδεμία μεταβατική κατάσταση, και συνεπώς μηδενική ευελιξία και ελάχιστες κοινωνικές δεξιότητες. Όταν κάτι δε του ταιριάζει απλά αγανακτεί, φωνάζει και εξαφανίζεται. Παρόλα αυτά μου ήταν πάντα αρκετά συμπαθής. Ίσως γιατί ένιωθα ότι κατά βάθος πρόκεται για έναν άνθρωπο που όσο και αν προσπαθεί δε την παλεύει με τη ζωή του και δεν έχει σκοπό να βλάψει κάποιον παρά τον εαυτό του. Ίσως γιατί ο μονοκόμματος τρόπος ομιλίας του και το μισόκλειστο αλλοίθωρο του μάτι μου θύμιζε ένα παλιό μου συμμαθητή.
Στην τελευταία φορά που μας ήρθε του είχε συμβεί το εξής φοβερό : Περπατούσε στο δρόμο τύφλα μεθυσμένος και προσπάθησε να πηδήξει ένα φράχτη για να κόψει δρόμο. Επειδή όμως δε μπορούσε να συντονίσει καλά τις κινήσεις του, προσγειώθηκε ακριβώς πάνω στο φράχτη, με το σίδερο να τον σχίζει στο όσχεο. Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό. Ο Μάρκους ήταν τόσο τύφλα που δε κατάλαβε τίποτα και συνέχισε να περπατάει μέχρι που τον είδαν στο δρόμο κάτι αστυνομικοί και τον σταμάτησαν , γιατί έτρεχε αίμα από το πατζάκι του. Τον έστειλαν λοιπόν στο νοσοκομείο για να τον ράψουν και στη συνέχεια ήρθε σε εμάς να ξεμεθύσει.
Δεν ήμουν ο προσωπικός του θεραπευτής, αλλά ήμουν ο μόνος γιατρός στο Station, οπότε μια μέρα με φωνάζει και αρχίζει και μου εξηγεί το πρόβλημα του στο πιο κεντρικό σημείο του θαλάμου. Επίσης λίγο η υπερκινητικότητα του, λίγο το ότι καταλάβαινε ότι δε καταλαβαίνω ακριβώς τι μου λέει, άρχισε να μου κάνει κινήσεις και να μου δείχνει αρκετά παραστατικά που ακριβώς έχει χτυπήσει και πως το 'παθε. Διαισθάνθηκα ότι είναι σχεδόν έτοιμος να κατεβάσει τα σώβρακα μπροστά σε όλο τον κόσμο, οπότε τον πήρα και πήγαμε στο δωμάτιο μου, όπου υπάρχει εξεταστική κλίνη. Εκεί του είπα να μου το δείξει, ο Μάρκους πολύ άνετος κατέβασε τα παντελόνια, τράβηξε το πουλί του με το ένα χέρι και με το άλλο ανασήκωσε το όσχεο του, αποκαλύπτοντας μου το τραύμα, του οποίου τα ράμματα είχαν σπάσει και η πληγή είχε εμφανίσει ένα λευκό επίχρισμα. Όλα αυτά με τη συνοδεία νευρικών χειρονομιών να υποστηρίζουν την αφήγηση και εκφράσεις τύπου "ξέρω γω" και "ρε παιδί μου" (ή αντίστοιχες γερμανικές τέλοσπάντων).
Αρκετά σοκαρισμένος και νιώθωντας τους mirror neurons μου να πυροδοτούν σήματα πόνου, εξακολουθούσα να μη καταλαβαίνω ακριβώς πως του συνέβη.
Άβολη στιγμή #1 : Θεώρησα πως το τραύμα προέκυψε ως αποτελέσμα κάποιας ακραίας και ανώμαλης μορφής cutting στα πλαίσια της οριακής διαταραχής προσωπικότητας. Οπότε τον ρώτησα ευθέως "γιατί να κάνεις κάτι τέτοιο στον εαυτό σου;". Ξεκίνησε να μου απαντάει "μα ξέρεις γιατρέ, ήμουν πιωμένος, δε καταλάβαινα τι έκανα" αλλά εμένα με είχε πιάσει αυτή η μαλακία που αντί να το βουλώσεις συνεχίζεις και τα κάνεις όλα χειρότερα, οπότε του απάντησα πως έχω ακούσει να κάνει κανείς χαρακιές στο χέρι, στο μηρό, στον αστράγαλο, ακόμη και στην κοιλιά αλλά όχι στους όρχεις. Τότε ο Μάρκους έσκασε στα γέλια και μου εξήγησε τι του συνέβη και εγώ έσκασα με τη σειρά μου στα γέλια, εν μέρει ανακουφισμένος ότι δε βρίσκομαι αντιμέτωπος με ένα τόσο διαταραγμένο άνθρωπο. Στη συνέχεια βέβαια μου διηγήθηκε όλο περηφάνια πως ήταν τόσο πιωμένος που δε χρειάστηκε καν νάρκωση για να τον ράψουν σε αυτό το σημείο, οπότε άρχισα πάλι να αμφιβάλλω.
Άβολη στιγμή #2 : Στη μεσημεριανή συζήτηση με τους νοσηλευτές εξήγησα ότι πρέπει να τον στείλουμε στους χειρουργούς να τον δουν και να τον ξαναρράψουν. Τότε ένας νοσηλευτής πρόσεξε μια μεγάλη ουλή που έχω στο αριστερό μου χέρι (χειλοειδές) και με ρώτησε για πλάκα αν είμαι και εγώ borderliner. Toυ εξήγησα πως η δικιά μου ουλή είναι αποτέλεσμα ατυχήματος με το ποδήλατο, καθώς όταν ήμουν μικρός είχα τη φαεινή ιδέα να κάνω ποδήλατο χωρίς φρένα, μέχρι που προσγειώθηκα σε ένα σιδερένιο φράχτη.
- Πωπω, και συ από φράχτη την έπαθες τελικά!, είπε ο νοσηλευτής
- Πραγματικά δε φαντάζεσαι πόσο χαίρομαι που σκίστηκα μόνο στο χέρι μου!, απάντησα αυθόρμητα.
Όλοι έσκασαν στα γέλια! Νομίζω όμως ότι μετά από λίγα δευτερόλεπτα συνειδητοποίησα ότι με αυτή τη δήλωση μάλλον έστρεψα συνειρμικά την προσοχή από το χέρι μου στο δικό μου όσχεο και ένιωσα φρικτά εκτεθιμένος.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου