Να λοιπόν που μετά από μερικούς μήνες επιστρέφω με νέα ανάρτηση στο μπλογκ. Δυστυχώς από τις αρχές Σεπτέμβρη μέχρι σήμερα έχει πέσει αρκετή δουλειά με πολλές εφημερίες και υπερωρίες, οπότε στον ελεύθερο χρόνο μου επιλέγω να μην ασχολούμαι με θέματα σχετικά με τη δουλειά - νισάφι πια! Παρόλα αυτά τα σποραδικά μέηλ που παίρνω από παιδιά που ψάχνονται και αυτά για να την κάνουν για το εξωτερικό, οι οποίοι είναι πάνω κάτω τόσο χαμένοι όσο εγώ όταν άρχιζα, με ενθαρρύνουν πως κάπου έχει ένα νόημα αυτό που κάνω και δε θέλω να το παρατήσω τελείως. Οπότε σήμερα, μιας και έκατσα σπίτι λόγω μιας παραρινοκολπίτιδας που με ταλαιπωρεί (ή όπως λέμε και στα γερμανικά Nasennebenhöhlenentzündung !) αποφάσισα να γράψω ένα μικρό κειμενάκι για ένα θέμα που με ενδιέφερε πριν αρχίσω να δουλεύω σαν ειδικευόμενος Ψυχιατρικής.
Πριν αποφασίσω οριστικά για το αν τελικά θέλω να κάνω Ψυχιατρική, σκεφτόμουν πως η Νευρολογία θα ήταν ακόμη μια επιλογή που θα μου άρεσε. Θυμάμαι πως σκεφτόμουν ακόμη και την Παίδοψυχιατρική, σε στιγμές παράκρουσης ακόμη και Παθολογία, αλλά προς το παρόν ας περιοριστώ στο παραπάνω δίλημμα, γιατί θεωρώ ότι είναι ένα κλασικό δίλημμα για αρκετούς 6ετείς φοιτητές και πτυχιούχους, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν υπάρχουν υποψήφιοι νευρολόγοι που σιχαίνονται την ψυχιατρική και vice versa.
Λοιπόν η Νευρολογία είναι μια αρκετά ενδιαφέρουσα ειδικότητα και μια από τις μεγαλύτερες αρετές της είναι ότι η διαγνωστική διαδικασία απαιτεί ένα σχεδόν τρόπο σκέψης παρόμοιο με ενός μαθηματικού ή ενός μηχανολόγου. Ο καλός νευρολόγος συνδυάζει τον πρακτικό τρόπο σκέψης ενός καρδιολόγου ή χειρουργού, το αίσθημα ευθύνης στα επείγοντα ενός παθολόγου και τα καλά listening skills ενός ψυχιάτρου. Σα νευρολόγος είσαι πραγματικός γιατρός με ουσιαστική κλινική σκέψη και πράξη, εφαρμόζεις πράγματα που έχουν άμεση σχέση με όσα έμαθες στο πανεπιστήμιο ενώ ασχολείσαι αρκετά και με τις επιπλοκές της νόσου και τις δυνατότητες αποκατάστασης ή υποστήριξης στο σπίτι. Ένα άλλο πράγμα που θαυμάζω στους νευρολόγους είναι ότι έχοντας μια σοβαρή επιστημονική βάση, ανταπεξέρχονται συνήθως αρκετά καλά στις ανάγκες του ψυχιατρικού έτους στο rotation που κάνουν στα πλαίσια της ειδικότητας, κάτι που δεν ισχύει οπωσδήποτε με εμάς τους ψυχιάτρους.
Παρόλα αυτά εγώ απέρριψα τη νευρολογία. Υπήρχαν υποσυνείδητοι λόγοι σίγουρα, και ένας από αυτούς ήταν η σχεδόν τραυματική εμπειρία που είχα σε μια εξέταση νευρολογίας, όπου παρότι είχα διαβάσει αρκετά (ή τουλάχιστον έτσι πίστευα) απέτυχα παταγωδώς γιατί έπαθα black out και δε θυμόμουν τίποτα και μάλιστα απέναντι σε καθηγητή που εκτιμούσα αρκετά. Στην επόμενη εξέταση τα πήγα πολύ καλά βέβαια, αλλά αυτή η εμπειρία ουσιαστικά με έκανε να αντιμετωπίζω τη νευρολογία με σεβασμό αλλά και λίγο φόβο - από μακριά και αγαπημένοι. Σε ένα πιο συνειδητο επίπεδο σκέφτηκα πως τα πράγματα που μου άρεσαν στη νευρολογία ήταν η ιδέα πως βλάβη σε κάποια νευρωνικά κυκλώματα, μπορούσαν να εκδηλωθούν με αλλαγή προσωπικότητας, συνηθειών έως και αμιγώς ψυχιατρικά σύνδρομα, είτε μιλάμε για κάποια χορεία Huntington, είτε για κάποια επιληπτική κρίση, είτε για κάποια πρώιμη άνοια. Η ιδέα δηλαδή πως η συμπεριφορά μπορεί απλά να είναι αντανάκλαση της κατάστασης στην οποία βρίσκονται κάποιοι νευρώνες στον εγκέφαλο μου φαινόταν και φαίνεται ακόμη σχεδόν ερεθιστική. Αυτό που με ενδιέφερε εν τέλει σε ένα επιστημονικό επίπεδο ήταν η ανθρώπινη συμπεριφορά, κατεξοχήν αντικείμενο της ψυχολογίας, για την οποία είχα ήδη από το Λύκειο εκδηλώσει κάποια ενδιαφέροντα. Μετά σκέφτηκα πως ίσως έπρεπε να ασχοληθώ με το αντικείμενο της νευροψυχιατρικής / νευροψυχολογίας, όμως η αλήθεια είναι ότι αυτά βρίσκονται κυρίως σε ερευνητικό επίπεδο, και δεν είχα ούτε την όρεξη, ούτε την πειθαρχία να ακολουθήσω αυτόν το δρόμο. Για τα δικά μου κριτήρια, η ψυχιατρική φαινόταν ένας καλός συμβιβασμός μεταξύ των ενδιαφερόντων μου, της επιθυμίας μου να δουλεύω με ανθρώπους και όχι μπροστά σε έναν υπολογιστή και του ρεαλισμού, ότι πρέπει να έχω και ένα μισθό να τρώω.
Στο μεταξύ θεωρώ ότι η επιλογή μου ήταν η σωστή για αρκετούς λόγους. Ένας από αυτούς είναι ότι μου αρέσει να δουλεύω ομαδικά, το οποίο στην ψυχιατρική είναι απαραίτητο. Γενικά η προσωπικότητα μου ταιριάζει στις ανάγκες της ψυχιατρικής περίσσοτερο από τις ανάγκες της νευρολογίας : είμαι υπομονετικός, μάλλον συμπονετικός, ανοικτός στην ιδέα ότι χρειάζεται συνεχώς να τροποποιώ τη συμπεριφορά μου για το καλό του ασθενή, θέλω το χρόνο μου για να παίρνω αποφάσεις και μπορώ να συμβιβαστώ με την ιδέα ότι δεν υπάρχουν απόλυτες ξεκάθαρες λύσεις σε όλα τα προβλήματα, αποδέχομαι τον επιστημονικό τρόπο σκέψης αλλά μου αρέσει και να αυτοσχεδιάζω και να ακολουθώ και το ένστικτο μου. Με την προσωπικότητα που έχω δε θα μπορούσα να δουλεύω σε μια νευρολογική κλινική και να έχω 10 λεπτά στη διάθεση μου να ανακοινώσω σε έναν ασθενή ότι έχει γλοιοβλάστωμα και να εξηγώ ποια είναι η πρόγνωση του, ούτε να έχω νύχτες με επείγοντα περιστατικά που η ζωή κάποιου άλλου ανθρώπου να εξαρτάται από εμένα. Η ψυχιατρική μου αρέσει επίσης γιατί είναι η μόνη ειδικότητα που διασώζει ακόμη ως κεντρικό στοιχείο το πιο σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο στην ιατρική, τη σχέση γιατρού-ασθενούς, σε μια εποχή που ασφαλιστικά ταμεία και φαρμακοβιομηχανίες προσπαθούν να πείσουν ότι ο καλός γιατρός είναι απλά ένας καλός εκτελεστής αλγορίθμων.
Στην πράξη, τα περίεργα περιστατικά που με ενθουσίαζαν στη νευρολογία, τα συναντά κανείς στην ψυχιατρική κλινική : η γεροντοψυχιατρική είναι γεμάτη με ασθενείς που έχουν διαταραχές συμπεριφοράς στα πλαίσια μιας άνοιας, η ψυχιατρική ενηλίκων είναι συχνά γεμάτη με νευρωσικούς ασθενείς που φέρουν περίεργα κλινικά συμπτώματα, όπως μουδιάσματα και πόνους με κατανομές που κανένα βιβλίο νευρολογίας δε περιγράφει.
Ένας άλλος παράγοντας που μετράει για μένα υπέρ της ψυχιατρικής είναι το μέλλον που φαίνεται να έχει. Οι σύγχρονες ψυχοθεραπευτικές επεμβάσεις σε ασθενείς με οριακή διαταραχή προσωπικότητας ,όταν γίνονται εγκαίρως, δείχνουν πως ακόμα και αυτή η κατηγορία διαταραχών που κάποτε θεωρούνταν μη θεραπεύσιμες, στο μέλλον θα αντιμετωπίζεται με πολύ διαφορετικό τρόπο από το σημερινό. Οι ανεπάρκειες της υπόθεσης της ντοπαμίνης για τη σχιζοφρένεια ίσως οδηγήσει στην κατασκευή διαφορετικών και καλύτερων φαρμάκων στο μέλλον. Η γεροντοψυχιατρική ίσως να είναι η ειδικότητα του μέλλοντος σε μια Ευρώπη με τόσο μεγάλο δημογραφικό πρόβλημα. Η μορφή που παίρνει ο σύγχρονος τρόπος ζωής με το στρες να αποτελεί πλέον σύγχρονο κοινωνικό πρόβλημα αλλάζει τις αντιλήψεις μας για το τι σημαίνει ψυχική νόσος και μετατρέπει τον ψυχίατρο από τον παλιό τρελογιατρό σε ένα σύμβουλο αυτοβελτίωσης. Όποιο ψυχιατρικό περιοδικό και αν διαβάσει κανείς, θα βρει ένα ενδιαφέρον άρθρο.
Όλα τα παραπάνω συνηγορούν υπέρ της ψυχιατρικής κατά τη δική μου άποψη, ή τουλάχιστον μου δίνουν την εντύπωση ότι προσωπικά έκανα σωστή επιλογή. Το αίσθημα ότι κανείς δεν ασκεί πραγματική ιατρική σαν ψυχίατρος είναι εσφαλμένο όταν υπάρχει ένα σχετικό επιστημονικό know-how και δεν ακολουθούνται απλά τυφλοσούρτηδες τύπου ψυχωσικός = Haldol + Tavor ή κατάθλιψη = SSRI και pep-talk. Για αυτό το λόγο είναι σημαντικό για όσους επιλέξουν την Ψυχιατρική μακροπρόθεσμα να βρουν κάποιο νοσοκομείο που θα έχει και εκπαδευτικό πρόγραμμα και σχετικά νέους ειδικευόμενους, με όρεξη, ενδιαφέρον και κίνητρο.
Φυσικά όλα αυτά έχουν σε ένα βαθμό να κάνουν με προσωπικά κίνητρα και ένστικτα, οπότε ο καθένας απλώς διαλέγει ένα δρόμο και τον προχωράει κατά το δοκούν. Το σημαντικό που πρέπει να θυμάται κάποιος που θα επιλέξει μια χώρα του εξωτερικού είναι ότι κανείς δεν απαιτεί από το γιατρό να αποφασίσει τι καριέρα θα κάνει από τα 25 του. Ο καθένας μπορεί να ξεκινήσει ως παθολόγος, να δουλέψει μετά σα νευρολόγος και να καταλήξει ότι η ψυχιατρική ή η δερματολογία είναι αυτή που του ταιριάζει και να κάνει μια αίτηση στην αντίστοιχη κλινική. Πολύ πιο σημαντικό κριτήριο είναι αυτό που θα διαλέξεις να κάνεις να σου βγάζει ένα είδος αγάπης και ευθύνης, ώστε να μπορείς να το υπηρετείς για αρκετό καιρό. Ας μη ξεχνάμε πως η ιατρική είναι ειδικότητα που φθείρει.
Πριν αποφασίσω οριστικά για το αν τελικά θέλω να κάνω Ψυχιατρική, σκεφτόμουν πως η Νευρολογία θα ήταν ακόμη μια επιλογή που θα μου άρεσε. Θυμάμαι πως σκεφτόμουν ακόμη και την Παίδοψυχιατρική, σε στιγμές παράκρουσης ακόμη και Παθολογία, αλλά προς το παρόν ας περιοριστώ στο παραπάνω δίλημμα, γιατί θεωρώ ότι είναι ένα κλασικό δίλημμα για αρκετούς 6ετείς φοιτητές και πτυχιούχους, χωρίς αυτό να σημαίνει πως δεν υπάρχουν υποψήφιοι νευρολόγοι που σιχαίνονται την ψυχιατρική και vice versa.
Λοιπόν η Νευρολογία είναι μια αρκετά ενδιαφέρουσα ειδικότητα και μια από τις μεγαλύτερες αρετές της είναι ότι η διαγνωστική διαδικασία απαιτεί ένα σχεδόν τρόπο σκέψης παρόμοιο με ενός μαθηματικού ή ενός μηχανολόγου. Ο καλός νευρολόγος συνδυάζει τον πρακτικό τρόπο σκέψης ενός καρδιολόγου ή χειρουργού, το αίσθημα ευθύνης στα επείγοντα ενός παθολόγου και τα καλά listening skills ενός ψυχιάτρου. Σα νευρολόγος είσαι πραγματικός γιατρός με ουσιαστική κλινική σκέψη και πράξη, εφαρμόζεις πράγματα που έχουν άμεση σχέση με όσα έμαθες στο πανεπιστήμιο ενώ ασχολείσαι αρκετά και με τις επιπλοκές της νόσου και τις δυνατότητες αποκατάστασης ή υποστήριξης στο σπίτι. Ένα άλλο πράγμα που θαυμάζω στους νευρολόγους είναι ότι έχοντας μια σοβαρή επιστημονική βάση, ανταπεξέρχονται συνήθως αρκετά καλά στις ανάγκες του ψυχιατρικού έτους στο rotation που κάνουν στα πλαίσια της ειδικότητας, κάτι που δεν ισχύει οπωσδήποτε με εμάς τους ψυχιάτρους.
Παρόλα αυτά εγώ απέρριψα τη νευρολογία. Υπήρχαν υποσυνείδητοι λόγοι σίγουρα, και ένας από αυτούς ήταν η σχεδόν τραυματική εμπειρία που είχα σε μια εξέταση νευρολογίας, όπου παρότι είχα διαβάσει αρκετά (ή τουλάχιστον έτσι πίστευα) απέτυχα παταγωδώς γιατί έπαθα black out και δε θυμόμουν τίποτα και μάλιστα απέναντι σε καθηγητή που εκτιμούσα αρκετά. Στην επόμενη εξέταση τα πήγα πολύ καλά βέβαια, αλλά αυτή η εμπειρία ουσιαστικά με έκανε να αντιμετωπίζω τη νευρολογία με σεβασμό αλλά και λίγο φόβο - από μακριά και αγαπημένοι. Σε ένα πιο συνειδητο επίπεδο σκέφτηκα πως τα πράγματα που μου άρεσαν στη νευρολογία ήταν η ιδέα πως βλάβη σε κάποια νευρωνικά κυκλώματα, μπορούσαν να εκδηλωθούν με αλλαγή προσωπικότητας, συνηθειών έως και αμιγώς ψυχιατρικά σύνδρομα, είτε μιλάμε για κάποια χορεία Huntington, είτε για κάποια επιληπτική κρίση, είτε για κάποια πρώιμη άνοια. Η ιδέα δηλαδή πως η συμπεριφορά μπορεί απλά να είναι αντανάκλαση της κατάστασης στην οποία βρίσκονται κάποιοι νευρώνες στον εγκέφαλο μου φαινόταν και φαίνεται ακόμη σχεδόν ερεθιστική. Αυτό που με ενδιέφερε εν τέλει σε ένα επιστημονικό επίπεδο ήταν η ανθρώπινη συμπεριφορά, κατεξοχήν αντικείμενο της ψυχολογίας, για την οποία είχα ήδη από το Λύκειο εκδηλώσει κάποια ενδιαφέροντα. Μετά σκέφτηκα πως ίσως έπρεπε να ασχοληθώ με το αντικείμενο της νευροψυχιατρικής / νευροψυχολογίας, όμως η αλήθεια είναι ότι αυτά βρίσκονται κυρίως σε ερευνητικό επίπεδο, και δεν είχα ούτε την όρεξη, ούτε την πειθαρχία να ακολουθήσω αυτόν το δρόμο. Για τα δικά μου κριτήρια, η ψυχιατρική φαινόταν ένας καλός συμβιβασμός μεταξύ των ενδιαφερόντων μου, της επιθυμίας μου να δουλεύω με ανθρώπους και όχι μπροστά σε έναν υπολογιστή και του ρεαλισμού, ότι πρέπει να έχω και ένα μισθό να τρώω.
Στο μεταξύ θεωρώ ότι η επιλογή μου ήταν η σωστή για αρκετούς λόγους. Ένας από αυτούς είναι ότι μου αρέσει να δουλεύω ομαδικά, το οποίο στην ψυχιατρική είναι απαραίτητο. Γενικά η προσωπικότητα μου ταιριάζει στις ανάγκες της ψυχιατρικής περίσσοτερο από τις ανάγκες της νευρολογίας : είμαι υπομονετικός, μάλλον συμπονετικός, ανοικτός στην ιδέα ότι χρειάζεται συνεχώς να τροποποιώ τη συμπεριφορά μου για το καλό του ασθενή, θέλω το χρόνο μου για να παίρνω αποφάσεις και μπορώ να συμβιβαστώ με την ιδέα ότι δεν υπάρχουν απόλυτες ξεκάθαρες λύσεις σε όλα τα προβλήματα, αποδέχομαι τον επιστημονικό τρόπο σκέψης αλλά μου αρέσει και να αυτοσχεδιάζω και να ακολουθώ και το ένστικτο μου. Με την προσωπικότητα που έχω δε θα μπορούσα να δουλεύω σε μια νευρολογική κλινική και να έχω 10 λεπτά στη διάθεση μου να ανακοινώσω σε έναν ασθενή ότι έχει γλοιοβλάστωμα και να εξηγώ ποια είναι η πρόγνωση του, ούτε να έχω νύχτες με επείγοντα περιστατικά που η ζωή κάποιου άλλου ανθρώπου να εξαρτάται από εμένα. Η ψυχιατρική μου αρέσει επίσης γιατί είναι η μόνη ειδικότητα που διασώζει ακόμη ως κεντρικό στοιχείο το πιο σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο στην ιατρική, τη σχέση γιατρού-ασθενούς, σε μια εποχή που ασφαλιστικά ταμεία και φαρμακοβιομηχανίες προσπαθούν να πείσουν ότι ο καλός γιατρός είναι απλά ένας καλός εκτελεστής αλγορίθμων.
Στην πράξη, τα περίεργα περιστατικά που με ενθουσίαζαν στη νευρολογία, τα συναντά κανείς στην ψυχιατρική κλινική : η γεροντοψυχιατρική είναι γεμάτη με ασθενείς που έχουν διαταραχές συμπεριφοράς στα πλαίσια μιας άνοιας, η ψυχιατρική ενηλίκων είναι συχνά γεμάτη με νευρωσικούς ασθενείς που φέρουν περίεργα κλινικά συμπτώματα, όπως μουδιάσματα και πόνους με κατανομές που κανένα βιβλίο νευρολογίας δε περιγράφει.
Ένας άλλος παράγοντας που μετράει για μένα υπέρ της ψυχιατρικής είναι το μέλλον που φαίνεται να έχει. Οι σύγχρονες ψυχοθεραπευτικές επεμβάσεις σε ασθενείς με οριακή διαταραχή προσωπικότητας ,όταν γίνονται εγκαίρως, δείχνουν πως ακόμα και αυτή η κατηγορία διαταραχών που κάποτε θεωρούνταν μη θεραπεύσιμες, στο μέλλον θα αντιμετωπίζεται με πολύ διαφορετικό τρόπο από το σημερινό. Οι ανεπάρκειες της υπόθεσης της ντοπαμίνης για τη σχιζοφρένεια ίσως οδηγήσει στην κατασκευή διαφορετικών και καλύτερων φαρμάκων στο μέλλον. Η γεροντοψυχιατρική ίσως να είναι η ειδικότητα του μέλλοντος σε μια Ευρώπη με τόσο μεγάλο δημογραφικό πρόβλημα. Η μορφή που παίρνει ο σύγχρονος τρόπος ζωής με το στρες να αποτελεί πλέον σύγχρονο κοινωνικό πρόβλημα αλλάζει τις αντιλήψεις μας για το τι σημαίνει ψυχική νόσος και μετατρέπει τον ψυχίατρο από τον παλιό τρελογιατρό σε ένα σύμβουλο αυτοβελτίωσης. Όποιο ψυχιατρικό περιοδικό και αν διαβάσει κανείς, θα βρει ένα ενδιαφέρον άρθρο.
Όλα τα παραπάνω συνηγορούν υπέρ της ψυχιατρικής κατά τη δική μου άποψη, ή τουλάχιστον μου δίνουν την εντύπωση ότι προσωπικά έκανα σωστή επιλογή. Το αίσθημα ότι κανείς δεν ασκεί πραγματική ιατρική σαν ψυχίατρος είναι εσφαλμένο όταν υπάρχει ένα σχετικό επιστημονικό know-how και δεν ακολουθούνται απλά τυφλοσούρτηδες τύπου ψυχωσικός = Haldol + Tavor ή κατάθλιψη = SSRI και pep-talk. Για αυτό το λόγο είναι σημαντικό για όσους επιλέξουν την Ψυχιατρική μακροπρόθεσμα να βρουν κάποιο νοσοκομείο που θα έχει και εκπαδευτικό πρόγραμμα και σχετικά νέους ειδικευόμενους, με όρεξη, ενδιαφέρον και κίνητρο.
Φυσικά όλα αυτά έχουν σε ένα βαθμό να κάνουν με προσωπικά κίνητρα και ένστικτα, οπότε ο καθένας απλώς διαλέγει ένα δρόμο και τον προχωράει κατά το δοκούν. Το σημαντικό που πρέπει να θυμάται κάποιος που θα επιλέξει μια χώρα του εξωτερικού είναι ότι κανείς δεν απαιτεί από το γιατρό να αποφασίσει τι καριέρα θα κάνει από τα 25 του. Ο καθένας μπορεί να ξεκινήσει ως παθολόγος, να δουλέψει μετά σα νευρολόγος και να καταλήξει ότι η ψυχιατρική ή η δερματολογία είναι αυτή που του ταιριάζει και να κάνει μια αίτηση στην αντίστοιχη κλινική. Πολύ πιο σημαντικό κριτήριο είναι αυτό που θα διαλέξεις να κάνεις να σου βγάζει ένα είδος αγάπης και ευθύνης, ώστε να μπορείς να το υπηρετείς για αρκετό καιρό. Ας μη ξεχνάμε πως η ιατρική είναι ειδικότητα που φθείρει.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου