Ξεκινάω αυτήν την ανάρτηση χωρίς να έχω ιδέα τι τίτλο να της δώσω, γιατί έχω σκοπό να γράψω για κάτι δυσάρεστο και ταυτόχρονα αναπόφευκτο για κάθε ψυχίατρο : την αυτοκτονία ενός ασθενούς του.
Πριν δέκα μέρες περίπου πήγα στην νυχτερινή εφημερία μου και ενημερώθηκα ότι ένας κύριος Σμιντ έπεσε στο τρένο. Λίγο αργότερα και χωρίς καλά καλά να το έχω χωνέψει, με πήρε τηλέφωνο και η αστυνομία της περιοχής για μια προανάκριση. Ο κύριος Σμιντ ήταν ένας 44-χρονος διπολικός ασθενής με αλκοολισμό και κατάχρηση χασίς, στο παρελθόν τον είχα πετύχει είτε σε κατάσταση υπομανίας είτε στα πλαίσια επίδρασης με αλκοόλ, πάντα επιθετικό και απρόθυμο να συνεργαστεί μαζί μας με κάποιον εποικοδομητικό τρόπο. Τον τελευταίο καιρό είχε πολλές νοσηλείες στο τμήμα των εθισμών του νοσοκομείου μας. Αυτή τη φορά όμως ήταν καταθλιπτικός, δεν έπαιρνε φάρμακα. Μου εξήγησε ότι έκανε πολλές βλακείες στη φάση της μανίας του, κατέληξε να μένει σε εστία αστέγων ενώ δε μιλούσε με κανέναν γνωστό του πλέον μετά από όσα είχε κάνει. Γενικά ήταν απόμακρος και δεν ήθελε να λέει πολλά για αυτά που τον προβληματίζουν, γιατί έλεγε πως δε του έκανε καλό. Δε μου είχε αναφέρει αυτοκτονικές ιδέες, στην πραγματικότητα τις είχε αρνηθεί αρκετές φορές. Το μόνο για το οποίο παραπονιόταν ήταν μια εσωτερική ανησυχία και νευρικότητα, το αίσθημα πως δεν έχει δύναμη για το οτιδήποτε και πως δε βλέπει πλέον προοπτικές στη ζωή του. Μετά από ένα διάστημα στο station αρχίσαμε να του δίνουμε περιορισμένη έξοδο, βλέπαμε πως συμμετέχει στις θεραπείες του προγράμματος πχ. εργοθεραπεία. Μέχρι που μια μέρα πήρε έξοδο για μερικές ώρες. Λίγο αργότερα πήδηξε στις γραμμές του τρένου την ώρα που περνούσε ένα IC.
Δε μου είχε ξανατύχει να αυτοκτονήσει ασθενής μου. Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, περνάς διάφορες φάσεις μέχρι να το συνειδητοποιήσεις και να το αποδεχτείς. Τα συναισθήματα κυμαίνονται από θλίψη έως θυμό, οι σκέψεις σου περιστρέφονται συχνά γύρω από το τι πήγε στραβά (μήπως του έδωσα πολύ νωρίς έξοδο, μήπως μείωσα πολύ νωρίς τα ηρεμιστικά, μήπως δεν αντιλήφθηκα έγκυρα τους παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία, μήπως δε του αφιέρωσα αρκετό χρόνο ;) και το αν φταίει κάποιος άλλος (ίσως θα μπορούσαν οι νοσηλευτές να αναγνωρίσουν κάποιες ενδείξεις πιο έγκαιρα, ίσως θα έπρεπε ο επιμελητής μου να τον δει πιο συχνά στην επίσκεψη).
Οι μέρες πέρασαν, κανείς δε τον αναζήτησε, οι υπόλοιποι ασθενείς δε πρόσεξαν την απουσία του και η ζωή στην κλινική αλλά και η δική μου βρήκε γρήγορα το ρυθμό της. Τώρα που τα συναισθήματα έχουν καταλαγιάσει κάπως έχω αποδεχτεί πως ο κύριος Σμιντ αυτοκτόνησε. Και σε αυτή την αποδοχή με βοήθησε αρκετά το ότι το συζήτησα με συναδέλφους, νοσηλευτές και τον επιμελητή μου. Όσο περνάει ο καιρός, τόσο πιο πολύ πείθομαι πως δεν υπάρχουν πολλά πράγματα που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά. Δυστυχώς οι ασθενείς που αυτοκτονούν έχουν καταφέρει προηγουμένως να κρύψουν το πόσο άσχημα αισθάνονται. Προσπαθώ να αναγνωρίσω για το μέλλον τυχόν σημάδια, παραλείψεις ή προχειρότητες στη δουλειά μου που ίσως να μπορούσαν να είχαν αποτρέψει κάτι τέτοιο, όχι για να αυτομαστιγωθώ αλλά για να βοηθήσω πιο αποτελεσματικά κάποιον άλλο ασθενή. Αλλά οφείλω να αποδεχτώ πως δυστυχώς πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν να τερματίσουν τη ζωή του με αυτόν τον τρόπο. Ενδεχομένως να έχουν και αυτό το δικαίωμα, αν το δει κανείς από φιλοσοφική σκοπιά.
Αντίο κ. Σμιντ. Κρίμα που πήρες αυτήν την απόφαση.
Πριν δέκα μέρες περίπου πήγα στην νυχτερινή εφημερία μου και ενημερώθηκα ότι ένας κύριος Σμιντ έπεσε στο τρένο. Λίγο αργότερα και χωρίς καλά καλά να το έχω χωνέψει, με πήρε τηλέφωνο και η αστυνομία της περιοχής για μια προανάκριση. Ο κύριος Σμιντ ήταν ένας 44-χρονος διπολικός ασθενής με αλκοολισμό και κατάχρηση χασίς, στο παρελθόν τον είχα πετύχει είτε σε κατάσταση υπομανίας είτε στα πλαίσια επίδρασης με αλκοόλ, πάντα επιθετικό και απρόθυμο να συνεργαστεί μαζί μας με κάποιον εποικοδομητικό τρόπο. Τον τελευταίο καιρό είχε πολλές νοσηλείες στο τμήμα των εθισμών του νοσοκομείου μας. Αυτή τη φορά όμως ήταν καταθλιπτικός, δεν έπαιρνε φάρμακα. Μου εξήγησε ότι έκανε πολλές βλακείες στη φάση της μανίας του, κατέληξε να μένει σε εστία αστέγων ενώ δε μιλούσε με κανέναν γνωστό του πλέον μετά από όσα είχε κάνει. Γενικά ήταν απόμακρος και δεν ήθελε να λέει πολλά για αυτά που τον προβληματίζουν, γιατί έλεγε πως δε του έκανε καλό. Δε μου είχε αναφέρει αυτοκτονικές ιδέες, στην πραγματικότητα τις είχε αρνηθεί αρκετές φορές. Το μόνο για το οποίο παραπονιόταν ήταν μια εσωτερική ανησυχία και νευρικότητα, το αίσθημα πως δεν έχει δύναμη για το οτιδήποτε και πως δε βλέπει πλέον προοπτικές στη ζωή του. Μετά από ένα διάστημα στο station αρχίσαμε να του δίνουμε περιορισμένη έξοδο, βλέπαμε πως συμμετέχει στις θεραπείες του προγράμματος πχ. εργοθεραπεία. Μέχρι που μια μέρα πήρε έξοδο για μερικές ώρες. Λίγο αργότερα πήδηξε στις γραμμές του τρένου την ώρα που περνούσε ένα IC.
Δε μου είχε ξανατύχει να αυτοκτονήσει ασθενής μου. Όταν συμβαίνει κάτι τέτοιο, περνάς διάφορες φάσεις μέχρι να το συνειδητοποιήσεις και να το αποδεχτείς. Τα συναισθήματα κυμαίνονται από θλίψη έως θυμό, οι σκέψεις σου περιστρέφονται συχνά γύρω από το τι πήγε στραβά (μήπως του έδωσα πολύ νωρίς έξοδο, μήπως μείωσα πολύ νωρίς τα ηρεμιστικά, μήπως δεν αντιλήφθηκα έγκυρα τους παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία, μήπως δε του αφιέρωσα αρκετό χρόνο ;) και το αν φταίει κάποιος άλλος (ίσως θα μπορούσαν οι νοσηλευτές να αναγνωρίσουν κάποιες ενδείξεις πιο έγκαιρα, ίσως θα έπρεπε ο επιμελητής μου να τον δει πιο συχνά στην επίσκεψη).
Οι μέρες πέρασαν, κανείς δε τον αναζήτησε, οι υπόλοιποι ασθενείς δε πρόσεξαν την απουσία του και η ζωή στην κλινική αλλά και η δική μου βρήκε γρήγορα το ρυθμό της. Τώρα που τα συναισθήματα έχουν καταλαγιάσει κάπως έχω αποδεχτεί πως ο κύριος Σμιντ αυτοκτόνησε. Και σε αυτή την αποδοχή με βοήθησε αρκετά το ότι το συζήτησα με συναδέλφους, νοσηλευτές και τον επιμελητή μου. Όσο περνάει ο καιρός, τόσο πιο πολύ πείθομαι πως δεν υπάρχουν πολλά πράγματα που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά. Δυστυχώς οι ασθενείς που αυτοκτονούν έχουν καταφέρει προηγουμένως να κρύψουν το πόσο άσχημα αισθάνονται. Προσπαθώ να αναγνωρίσω για το μέλλον τυχόν σημάδια, παραλείψεις ή προχειρότητες στη δουλειά μου που ίσως να μπορούσαν να είχαν αποτρέψει κάτι τέτοιο, όχι για να αυτομαστιγωθώ αλλά για να βοηθήσω πιο αποτελεσματικά κάποιον άλλο ασθενή. Αλλά οφείλω να αποδεχτώ πως δυστυχώς πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν να τερματίσουν τη ζωή του με αυτόν τον τρόπο. Ενδεχομένως να έχουν και αυτό το δικαίωμα, αν το δει κανείς από φιλοσοφική σκοπιά.
Αντίο κ. Σμιντ. Κρίμα που πήρες αυτήν την απόφαση.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου